2008 წლის 7 აგვისტოს 23 საათსა და 35 წუთზე საქართველოს პრეზიდენტმა, საქართველოს სახელმწიფოებრიობის დაცვას და საქართველოს მოქალაქეების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით, გასცა თავდაცვითი ოპერაციის დაწყების ბრძანება. საქართველოს ხელისუფლებისათვის ამ უმძიმეს გადაწყვეტილებას წინ უძღოდა  რუსეთის შეიარაღებული ძალების მიერ საქართველო-რუსეთის ჩრდილოეთ საზღვრის გადალახვა და მათ მიერ წინასწარ დაგეგმილი მასიური, კოორდინირებული თავდასხმა საქართველოზე. რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა ჯერ ცხინვალის რეგიონის საზღვარი გადმოკვეთეს, ხოლო რამდენიმე საათის შემდეგ ზემო აფხაზეთშიც შეიჭრნენ. რუსეთის ფედერაციამ განახორციელა კოორდინირებული და სრულმასშტაბიანი თავდასხმა სახმელეთო, საზღვაო, საჰაერო და სარაკეტო ძალების გამოყენებით. ასევე გააჩაღა საინფორმაციო და კიბერნეტიკული ომი საქართველოს წინააღმდეგ. საქართველოში შემოჭრის მიზეზად მოსკოვმა ოსი ხალხის გენოციდის შეჩერება დაასახელა, რაც შემდგომში სიცრუედ იქნა მხილებული.
რუსეთის ფედერაციის ქმედებათა მრავალი წლის ანალიზი წარმოგვიდგენს საკმარის მტკიცებულებას, რომ მოსკოვს განზრახული ჰქონდა ქართული სახელმწიფოებრიობის დასუსტება და კონტროლი.
დასავლეთის მიერ კოსოვოს დამოუკიდებლობის აღიარებით წახალისებულმა მოსკოვმა, გაააქტიურა წინასწარ დაგეგმილი იურიდიული, სამხედრო, პარამილიტარული და დიპლომატიური მანევრების სერია, რაც მიზნად ისახავდა მოსალოდნელი შემოჭრის საბაბის შექმნას. 7 აგვისტოს მოვლენებს წინ უძღოდა თვეების მანძილზე გაჩაღებული იურიდიული, პოლიტიკური და სამხედრო პროვოკაციები საქართველოს წინააღმდეგ. წლების მანძილზე კი მოსკოვი ახდენდა სამხედრო ძალების კონცენტრაციას აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონის ტერიტორიებზე.
ერთი თვალის გადავლებაც საკმარისია იმის დასანახად, თუ რა მეთოდებს იყენებდა რუსეთი საქართველოსთან “სამეგობროდ”:
• ასობით ათასი ქართველის ეთნიკური წმენდა კონფლიქტის ზონებში, ამ რეგიონების მოსახლეობის ეთნიკური ჰომოგენიზაციისა და ტერიტორიაზე პოლიტიკური კონტროლის კონსოლიდაციის მიზნით;  
• 2002 წლის ივლისიდან კონფლიქტის ზონებში პასპორტიზაციის უკანონო კამპანიის წამოწყება. სწორედ ე.წ “რუსეთის მოქალაქეთა” “დაცვა” გაასაღა მოსკოვმა საქართველოში შემოჭრის ერთ-ერთ მიზეზად;
• 2006 წელს საზღვრების გადაკეტვა და საქართველოს სრული სავაჭრო, ფინანსური, საფოსტო და სატრანსპორტო ბლოკადა. (აღსანიშნავია, რომ იმ დროისათვის საქართველოს ექსპორტის 70% რუსეთზე მოდიოდა). ეთნიკური ქართველების დისკრიმინაცია და რუსეთის ფედერაციიდან განდევნა;
• 2007 წლის 12 დეკემბერს ევროპაში ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების ხელშეკრულების შეჩერება. პარალელურად სამხედრო შეიარაღების მასშტაბური კონცენტრაცია საქართველო-რუსეთის საზღვარზე და კონფლიქტურ რეგიონებში;
• რუსეთის მიერ კონფლიქტურ რეგიონებთან მიმართებაში დაწესებული ეკონომიკური და შეიარაღების სანქციებთან დაკავშირებული საერთაშორისო შეთანხმებების უგულებელყოფა;
• 2008 წლის აპრილიდან აფხაზეთთან და ცხინვალის რეგიონთან იურიდიული კავშირების გაფართოება;
• ინტენსიური ანტიქართული პროპაგანდა, რომელიც წარმოადგენდა რუსეთის დიპლომატიის მცდელობას დასავლეთის თვალში საქართველო არახელსაყრელ პარტნიორად წარმოეჩინა; 
• კონფლიქტურ ზონებში უკანონო სამხედრო შეიარაღების რაოდენობრივი ზრდა; (2008 წლის გაზაფხულიდან მოყოლებული, რუსეთის სარკინიგზო ჯარების მიერ აფხაზეთის რკინიგზის აღდგენა მძიმე სამხედრო აღჭურვილობის სწრაფი გადმოტანისათვის აუცილებელი ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის მომზადების მიზნით); 
• გამიზნული მკვლელობები და სხვა შეიარაღებული პროვოკაციები საქართველოს კონფლიქტურ რეგიონებში უშუალოდ შემოჭრამდე რამდენიმე დღით ადრე.
მოსკოვმა შექმნა საკუთარი პოლიტიკის ეფექტურად განხორციელებისათვის საჭირო მეთოდოლოგია, რათა არსებული საერთაშორისო კონფლიქტის გადაჭრა ქვეყნის შიდა კონფლიქტის ჩარჩოებში მოეხდინა, ერთპიროვნულად აკონტროლებდა რა ე.წ. სამშვიდობო პროცესს და მოლაპარაკებების წარმართვის ყველა სტრუქტურას. რუსეთმა სეპარატისტული მთავრობები მარიონეტულ რეჟიმებად აქცია, თვით სეპარატიზმის მოვლენას კი ქართული სახელმწიფოებრიობის გასანადგურებლად იყენებდა.  
სტაგნაციის წლებმა ეთნიკური მოსახლეობა ორივე კონფლიქტურ რეგიონში უკიდურესად გააღარიბა და საკუთარი ფუნდამენტალური უფლებების ქმედითუნარიანი დაცვის გარეშე დატოვა. ქართული მოსახლეობა კი ეთნიკურ ნიადაგზე განსაკუთრებული დევნის სამიზნე გახდა.
2004 წლიდან საქართველო თანმიმდევრულად  ზრდიდა  საერთაშორისო საზოგადოებასთან კონტაქტების ინტენსივობას კონფლიქტურ ტერიტორიებზე რუსეთის მხრიდან პოტენციურ სამხედრო შემოჭრის თავიდან აცილებისა და კონფლიქტის მოლაპარაკების გზით გადაჭრის საშუალებების ძიების მიზნით.
თბილისმა ასევე წარმოადგინა მოლაპარაკების გზით კონფლიქტის გადაწყვეტის მრავალი ინიციატივა, მაგრამ ყველა Mმათგანი უარყოფილ იქნა რუსეთის ფედერაციისა და მარიონეტული რეჟიმების მიერ. ხორციელდებოდა მხოლოდ ნდობის აღდგენისაკენ მიმართული ზომები, რომლებმაც შედეგი არ გამოიღო, რადგნ საერთო კონტექსტი ამის საშუალებას არ იძლეოდა. ამის მიზეზი ნაწილობრივ ისიც იყო, რომ საერთაშორისო საზოგადოება ამ პროცესს აღიქვამდა როგორც საქართველოს შიდა კონფლიქტს, და არა როგორც სახელმწიფოთაშორის კონფლიქტს, რასაც ის რეალურად წარმოადგენდა.
საქართველოს პრეზიდენტის მიერ შემოთავაზებული ინიციატივები, რომელიც მოწონებულ და მხარდაჭერილ იქნა საერთაშორისო საზოგადოების მხრიდან, მოიცავდა Fფართო ავტონომიების მინიჭებას, ძალაუფლების გადანაწილებას ცენტრალურ სახელისუფლებო ორგანოებში, ენისა და კულტურის დაცვას, ეკონომიკური რეაბილიტაციის პროექტებს და საგანგებო კონსტიტუციური უფლებების მინიჭებას. ყველა ამ შეთავაზებაზე მტკიცე უარი ითქვა. 2008 წლის ზაფხულის დასაწყისში კი, როდესაც დასავლელმა შუამავლებმა დაიწყეს დიპლომატიური ჩარევის გზების ძიება, მათი დაგვიანებული მცდელობები კვლავ წარუმატებელი აღმოჩნდა. 
2008 წლის გაზაფხულზე საქართველოს ხელისუფლებამ არაერთხელ გააფრთხილა საერთაშორისო საზოგადოება რუსეთის ფედერაციის სამხედრო რიტორიკისა და ქმედებების გააქტიურების შესახებ. რუსეთის ხელისუფლების პირველი პირები  დაუფარავად გამოხატავდნენ თავის გაღიზიანებას კოსოვოს დამოუკიდებლობის აღიარებისა და ნატოს ბუქარესტის სამიტზე მიღებული გადაწყვეტილების თაობაზე. მაგრამ სამწუხაროდ მაშინ საერთაშორისო საზოგადოებამ არ გასცა სათანადო პასუხი მოსკოვის პროვოკაციულ განცხადებებსა თუ ქმედებებზე. საქართველოს ხელისუფლების უმაღლესი ოფიციალური პირები ხაზს უსვამდნენ, რომ რუსეთი თანმიმდევრილად ემზადებოდა სამხედრო კონფრონტაციისთვის, მაგრამ ამ შემთხვევაშიც საერთაშორისო საზოგადოებამ სათანადოდ არ აღიქვა ქართული მხარის გაფრთხილება, რაც შემდგომში შეფასდა კიდეც დასავლეთის პოლიტიკის სერიოზულ შეცდომად.
საომარი მოქმედებების დასრულების ერთი წლის თავზე ხშირად საუბრობენ იმაზე, შეიძლებოდა თუ არა ამ კონფლიქტის თავიდან აცილება. მეც არა ერთხელ დამისვამს საკუთარი თავისთვის ეს კითხვა. მაგრამ რაც უფრო ღრმად ვაანალიზებ, უფრო მეტია ფაქტობრივი დასტური იმისა, რომ რუსეთის ფედერაციას გადაწყვეტილი ჰქონდა ნებისმიერ ფასად შეეცადა შეეცვალა საქართველოს ევროატლანტიკურ ინსტიტუტებში ინტეგრაციისაკენ მიმავალი გზა. შეეწყვიტა ენერგომატარებლების ტრანზიტი საქართველოს ტერიტორიიდან და შეეჩერებინა საქართველოს დემოკრატიულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბება. როგორც შემდგომში განვითარებულმა მოვლენებმა ცხადყო, მხოლოდ საქართველოს სუვერენიტეტზე და დამოუკიდებელ არჩევანზე უარის თქმა შეიძლება გამხდარიყო ის საფასური, რომელიც ომს თავიდან აგვაცილებდა, ისიც ტერიტორიების დაბრუნების არანაირი გარანტიით.
ომის წამოწყების სცენარი ეფუძნებოდა მარტივ გათვლას, რომ ე.წ. სეპარატისტებს იერიში უნდა მიეტანათ ქართულ დასახლებულ პუნქტებზე, რაც აუცილებლად გამოიწვევდა რეაქციას საქართველოს ხელისუფლების მხრიდან. რეაქციის არქონა კი თავისთავად პოლიტიკური და მორალური სუიციდი იქნებოდა. ჩვენი ინფორმაციით, რუსეთს იერიში აფხაზი სეპარატისტების ხელით კოდორის ხეობაზე უნდა მიეტანა. ბაღაფშმა უარი განაცხადა კოდორის შეტევაზე. სამაგიეროდ კოკოითი ადვილად დათანხმდა, რამაც შესაძლებლობა მისცა რუსეთის პროვოკაციების კერა გადაეტანა ცხინვალის რეგიონის ტერიტორიაზე.
ქართველი ჯარისკაცებისა და პოლიციელების თავდადებამ რამდენიმე ძვირფასი დღე მოგვაგებინა, სანამ საზაფხულო არდადეგების პირობებში საერთაშორისო საზოგადოებას მობილიზაცია და ჩვენზე ფოკუსირება მოეხდინა. შედეგად მივიღეთ უპრეცედენტო მორალური მხარდაჭერა მთელი რიგი სახელმწიფოების ლიდერებისა და სხვადასხვა ერების მხრიდან, რომლებიც რუსთაველზე ქართველი ხალხის გვერდით დადგნენ განსაცდელის ჟამს. ევროკავშირის თავჯდომარე ქვეყნის, საფრანგეთის მეცადინეობით კი შესაძლებელი გახდა 12 აგვისტოს  ცეცხლის შეწყვეტის თაობაზე დოკუმენტზე შეთანხმების ხელმოწერა.
მიუხედავად იმისა, რომ ამ ხელშეკრულებაზე რუსეთის პრეზიდენტის, მედვედევის ხელმოწერაც არის, რუსეთი ფაქტიურად არ ასრულებს 6-პუნქტიანი ხელშეკრულების უდიდეს ნაწილს. მან არათუ გაიყვანა საკუთარი შეიარაღებული ძალები ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ომის წინარე პოზიციებზე, არამედ დაამატა ჯარები და დაიწყო სამხედრო ბაზების მშენებლობა ორივე ოკუპირებულ რეგიონში. უფრო მეტიც, საკმაოდ მძიმე პოლიტიკური ფასის სანაცვლოდ, კერძოდ ვეტოს უფლების გამოყენებით, რუსეთმა დაბლოკა საქართველოს ტერიტორიაზე ეუთოსა და გაეროს დამკვირვებელთა მისიების საქმიანობა, რამაც გააშიშვლა რუსეთის დამოკიდებულება და აჩვენა მისი ჭეშმარიტი როლი და ადგილი ამ კონფლიქტთან მიმართებაში.
მეტად მნიშვნელოვანია იმის ხაზგასმა, რომ 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდგომ ჩვენ თვისობრივად ახალ რეალობაში ვიმყოფებით, როგორც კონფლიქტის მეთოდოლოგიის განსაზღვრის, ასევე საერთაშორისო თანამეგობრობის ჩართულობის თვალსაზრისით. დღეს საქართველოში მოქმედებს ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისია, რომლის მანიპულირებაც რუსეთს არ შეუძლია და რომლის სამომავლოდ გაფართოების თაობაზე უკვე მიმდინარეობს მოლაპარაკებები. ეს მისია უკვე იქცა რუსეთის შესაძლო განმეორებითი აგრესიის წინააღმდეგ ძლიერ შემაკავებელ ფაქტორიად.
ომის შემდგომ რეალობაში ამოქმედდა კონფლიქტის მოგვარების საერთაშორისო მექანიზმი, ჟენევის მოლაპარაკებების ფორმატი, სადაც რუსეთი მხარედ არის წარმოდგენილი და აღარ გააჩნია მშვიდობიმყოფელის როლი. ასევე ამ პროცესში აქტიურად ჩაერთნენ ორივე ოკუპირებული ტერიტორიების არასეპარატისტული მოსახლეობის წარმომადგენლებიც, რომლებსაც ადრე დაინტერესებულ მხარეთაც არ განიხილავდნენ.
აღსანიშნავია, რომ რუსეთმა ვერ მოახერხა თავისი სამხედრო გამარჯვება დიპლომატიურ გამარჯვებად ექცია და მანამ, სანამ საქართველოს ტერიტორიების მეხუთედი ოკუპირებულია, რუსეთს ყოველთვის ექნება ოკუპანტის სტატუსი. კრახი განიცადა მისმა მცდელობებმა, რომ ვინმეს მაინც ეღიარებინა ოკუპირებული ტერიტორიების დამოულიდებლობა. ვერ მოახერხეს დანარჩენი მსოფლიოს დარწმუნება, რომ უნდა არსებობდეს ექსკლუზიური გავლენის ზონები. ამრიგად, საქართველოსთან და ოკუპაციასთან მიმართებაში, რუსეთი სრულ საერთაშორისო იზოლაციაში მოექცა. რა თქმა უნდა, ეს სიტუაცია თავისთავად კონფლიქტს არ გადაჭრის, მაგრამ სერიოზულ ბაზისს ქმნის ერთადერთი იარაღის, დიპლომატიის ეფექტურად ასამოქმედებლად.
არ მეგულება საქართველოში რეალური პოლიტიკური ძალა, რომელიც ოდესმე დათმობს ქვეყნის სუვერენიტეტს, მის ტერიტორიულ მთლიანობას, დემოკრატიულ ღირებულებებსა და საგარეო-პოლიტიკურ კურსს და თავისი მოქალაქეების უსაფთხოებას. ამდენად, ბრძოლა გრძელდება და ის გაგრძელდება სანამ რუსეთის ბოლო ჯარისკაცი არ დატოვებს საქართველოს ტეროტორიას.
რუსეთის მცდელობაც შეცვალოს ევროპის ფარგლები ძალისმიერი მეთოდებით, ისტორიულ პარალელებს მხოლოდ ჰიტლერთან და სტალინთან ავლებს. ამბობენ ისტროია ფარსის სახით მეორდებაო და ეს ფარსიც იგივე ფინალით დამთავრდება, რითიც წინა ისტორია – ტოტალიტარული და იმპერიული პოლიტიკის მარცხით და ბერლინის კედლის დანგრევით. ჩვენი საქმეა ამ ფინალის მოახლოებას შეუწყოთ ხელი.